Laten zien wat je waard bent
Het laatste gesprek dat wordt gevoerd, is het arbeidsvoorwaardengesprek of het aanbiedingsgesprek. Bij dit gesprek ga je onderhandelen over het salaris en de arbeidsvoorwaarden. Wat betreft salaris en arbeidsvoorwaarden is er voor een starter meestal weinig onderhandelingsruimte.
Arbeidsvoorwaarden
Een arbeidsovereenkomst is een (mondelinge of schriftelijke) overeenkomst tussen werkgever en werknemer. De overeenkomst houdt in dat de werknemer in dienst bij de werkgever tegen betaling (= vergoeding) arbeid (= verplichting) verricht. In de overeenkomst zijn de details van de overeenkomst geregeld. Zo kan gedacht worden aan een functieomschrijving, de duur van de overeenkomst, proeftijd, opzegtermijn voor zowel de werkgever als de werknemer. Verdere regelingen voor de werknemer kunnen zijn een winstuitkering, een 13e maand en een pensioen. De werkgever kan aspecten over geheimhouding en een concurrentiebeding opnemen in de overeenkomst. Veel bedrijven (met name grotere organisaties) hebben collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO) voor de complete branche c.q. bedrijfstak geregeld. De arbeidsvoorwaarden verschillen per bedrijfstak. Zo krijg je bij de overheid bijvoorbeeld een gunstig arbeidsvoorwaardenpakket ten aanzien van een flexibele werkweek, meerdere verlofmogelijkheden, ruimte voor scholing en een relatief hoog startsalaris.
Daarentegen kan het arbeidsvoorwaardenpakket minder gunstig zijn bij kleinere (commerciële) organisaties, maar de (groei) mogelijkheden en verantwoordelijkheden zijn vaak groter. Grote bedrijven en multinationals bieden vaak een goed arbeidsvoorwaardenpakket aan, denk hierbij aan financiële instellingen die gunstige regelingen hebben getroffen voor het personeel ten aanzien van verzekeringen en hypotheken.
Arbeidsvoorwaardenpakket
Hieronder staan per arbeidsvoorwaarde de onderwerpen opgesomd die als checklist gebruikt kunnen worden bij de contractonderhandeling met je toekomstige werkgever. De arbeidsvoorwaarden worden steeds vaker als "à la carte" gepresenteerd aan de werknemer. Dit houdt in dat de werknemer zijn eigen arbeidsvoorwaardenpakket kan samenstellen. Vaak binnen een bepaalde financiële grens. Zo zal de ene werknemer kiezen voor een hoog leasebedrag voor de auto terwijl een ander meer behoefte heeft aan het volgen van opleidingen. Onderstaand een overzicht van de mogelijkheden.
Primaire arbeidsvoorwaarden
- Salaris;
- Vakantiegeld (8% van het bruto jaarsalaris);
- Vakantiedagen;
- Salaris doorbetaling bij ziekte;
- Bijzonder verlof (bijv. ouderschapsverlof);
- Doorgroeimogelijkheden;
Secundaire arbeidsvoorwaarden
- Lease-auto;
- leasebedrag per maand (inclusief of exclusief brandstof);
- Eigen bijdrage voor privé-gebruik;
- Parkeermogelijkheden/vergunning (grote steden);
- Bijdrage ziekenkostenverzekering;
- Pensioenregeling;
- Soort pensioen;
- Bijdrage werkgever in het pensioen;
- Collectief of individueel;
- 13e maand;
- Bonus/winstdeling
- Verhouding vast en variabel inkomen;
- Mogelijkheid tot het kopen van vrije dagen;
- Bijdrage WAO-gat;
- Kinderopvang;
- Verhuisregeling;
- Spaarprogramma's (denk aan PC-privé project);
- Recht op zwangerschapsverlof;
- Opleidingen.
Tertiaire arbeidsvoorwaarden
Met de krapper wordende arbeidsmarkt zijn de tertiaire arbeidsvoorwaarden steeds meer in de belangstelling gekomen. Met de inzet van de zogenaamde employee-benefits proberen bedrijven zich te onderscheiden van de concurrentie. Een tertiaire arbeidsvoorwaardes is o.a. de kostendekking van de telefoon thuis voor eventueel zakelijk gebruik.
- Mogelijkheden voor een sabbatical (=onbetaald verlof);
- Stomerijservice, kapper van de zaak, boodschappenservice;
- Korting bij vakanties/huurauto's;
- Korting verzekeringspakket;
- Mobiele telefoon;
- Laptop;
- Fiets van de zaak;
- Studiekostenregeling;
Contractvorm
In veel situaties wordt een contract voor bepaalde tijd aangeboden, meestal voor de periode van één jaar. In deze situatie kan de werkgever ook een proeftijd van maximaal 1 maand hanteren. Dit contract voor bepaalde tijd kan wettelijk gezien drie keer worden verlengd, daarna moet de werkgever het dienstverband beëindigen of een contract voor onbepaalde tijd aanbieden. In de meeste situaties wordt het contract na een jaar omgezet in een contract voor onbepaalde tijd, mits beide partijen het daarover eens zijn en men tevreden is over het functioneren.
Salarisonderhandeling
Aan elke sollicitatieprocedure zit een salaris- of arbeidsvoorwaardengesprek vast. In sommige gevallen kan je jouw verlangens kenbaar maken, in andere situaties krijg je te horen wat jouw maandelijkse "honorarium" zal bedragen. Er komt altijd een oplossing uit de bus. Denk er wel aan dat de onderhandeling niet alleen zal gaan over het salaris. Het secundaire arbeidsvoorwaardenpakket heeft veel te bieden en is vaak ook beter onderhandelbaar.
Een hoog salaris lijkt in eerste instantie erg aantrekkelijk, maar als je verder alle verzekeringen zelf moet regelen en betalen dan kan je slechter af zijn. Wees kritisch! Wanneer komt dit onderdeel aan bod? Omdat beide partijen graag willen weten wat de financiële mogelijkheden zijn wordt in het eerste gesprek vaak een vraag gesteld naar de hoogte van het huidige salaris, als je momenteel al werkt, en de verwachtingen. Op basis hiervan kan dan worden besloten of verder praten nog wel zin heeft.
Als het huidige salaris niet past binnen de financiële bandbreedte van de organisatie dan heeft het vaak weinig zin om de procedure voort te zetten. Voor starters die net zijn afgestudeerd hanteren grote organisaties vaak een vaststaand beginsalaris. Het is belangrijk om dan iets te vragen over doorgroeimogelijkheden en het bijbehorend salarisperspectief.